Chương trình OCOP là gì và cách tham gia

Mục tiêu của chương trình OCOP

OCOP hướng tới phát huy lợi thế sản phẩm truyền thống, nâng cao năng lực của chủ thể sản xuất (hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh) và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Sản phẩm nào được tham gia OCOP?

• Thực phẩm: nông sản tươi, sơ chế, chế biến.
• Đồ uống: trà, cà phê, rượu truyền thống.
• Thảo dược và sản phẩm từ thảo dược.
• Thủ công mỹ nghệ, vải, may mặc.
• Dịch vụ du lịch cộng đồng, điểm du lịch.

Quy trình tham gia OCOP

1. Đăng ký ý tưởng sản phẩm với cơ quan phụ trách OCOP tại địa phương.
2. Hoàn thiện sản phẩm: chất lượng, bao bì, nhãn mác, câu chuyện.
3. Nộp hồ sơ đánh giá, phân hạng.
4. Hội đồng đánh giá chấm điểm và công nhận hạng sao.
5. Xúc tiến thương mại, quảng bá sau công nhận.

Lợi ích khi đạt OCOP

Kết quả đánh giá OCOP có thể hỗ trợ hoạt động giới thiệu sản phẩm. Việc vào siêu thị, sàn hoặc chương trình xúc tiến vẫn phụ thuộc vào điều kiện của từng đơn vị và chương trình.

Chuẩn bị gì để đạt hạng sao cao?

Ổn định chất lượng, có tiêu chuẩn công bố, truy xuất nguồn gốc, bao bì chuyên nghiệp và câu chuyện sản phẩm rõ ràng. Thông tin chính thức tham khảo tại Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương.

Điểm cần nhớ

• OCOP phân hạng sản phẩm từ 3 đến 5 sao.
• Chủ thể cần đối chiếu điều kiện sản phẩm và hồ sơ theo hướng dẫn OCOP hiện hành.
• Chất lượng ổn định và câu chuyện sản phẩm là chìa khóa.

Phân biệt công nhận sản phẩm với quyền kinh doanh

Kết quả OCOP không thay thế đăng ký kinh doanh, hồ sơ an toàn thực phẩm, công bố sản phẩm, nhãn hàng hóa hoặc các điều kiện chuyên ngành khi những yêu cầu đó áp dụng. Chủ thể cần kiểm tra từng nghĩa vụ theo loại sản phẩm thực tế. Không nên hiểu rằng được đánh giá hạng sao là có thể sử dụng mọi tuyên bố quảng cáo hoặc bán ở bất kỳ kênh nào mà không cần hồ sơ bổ sung.

Tương tự, quyền sử dụng tên địa phương, dấu hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể hoặc chỉ dẫn địa lý phải được xem xét riêng. Nếu sản phẩm sử dụng nguyên liệu ở nhiều nơi, câu chuyện nguồn gốc phải phản ánh đúng chuỗi cung ứng. Không gắn toàn bộ sản phẩm với một vùng nguyên liệu chỉ vì cơ sở đóng gói đặt tại vùng đó.

Hồ sơ cần nhất quán với hoạt động sản xuất

Hãy chuẩn bị danh mục tài liệu theo hướng dẫn hiện hành của đầu mối phụ trách: thông tin chủ thể, sản phẩm, tiêu chuẩn, quy trình, vùng nguyên liệu, nhãn, bao bì và minh chứng phát triển thị trường nếu được yêu cầu. Mục tiêu không phải tạo hồ sơ đẹp tách rời vận hành. Những điều viết trong hồ sơ phải được kiểm chứng qua thực tế: ai kiểm tra lô, làm gì khi chất lượng không đạt, và lưu thông tin ở đâu.

Với một cơ sở chế biến nông sản giả định, bước chuẩn bị có thể bắt đầu từ việc đối chiếu tên sản phẩm trên nhãn với hồ sơ, ghi người cung cấp từng lô và thống nhất cách bảo quản. Khi thay nguyên liệu hoặc quy cách, chủ thể cần xem xét ảnh hưởng đến hồ sơ đang áp dụng. Đây là ví dụ về quản lý, không phải danh sách điều kiện pháp lý đầy đủ cho mọi sản phẩm.

Chuẩn bị kế hoạch sau khi được công nhận

Công nhận là một mốc, không phải điểm kết thúc. Chủ thể cần duy trì chất lượng, cung ứng, phản hồi khách và việc sử dụng thông tin chứng nhận đúng phạm vi. Bao bì có hạng sao nhưng sản phẩm giao không đúng quy cách sẽ làm mất niềm tin. Khi tham gia hội chợ hay làm việc với nhà phân phối, hãy chuẩn bị cả năng lực giao hàng, chính sách đổi trả và người phụ trách, thay vì chỉ mang giấy chứng nhận.

Có nên đầu tư bao bì trước khi xác nhận điều kiện?

Nên xác nhận tên, thông tin bắt buộc và phạm vi công bố trước khi in số lượng lớn. Có thể làm mẫu để kiểm tra độ rõ, khả năng bảo quản và phản hồi của khách, nhưng tránh dùng biểu trưng hoặc hạng sao chưa được công nhận. Trao đổi với cơ quan phụ trách giúp giảm nguy cơ phải sửa hồ sơ và bỏ cả lô bao bì.

Bài đọc tiếp theo dành cho bạn

• Đưa sản phẩm địa phương lên sàn thương mại điện tử
• Xây dựng thương hiệu từ con số 0: những việc cần làm đầu tiên